BOS- EN WATERVRIENDELIJKE ALTERNATIEVEN


Zoek een bos- en watervriendelijke alternatief voor ontbossingsgerelateerde producten

De Challenge

Tracht in de periode voorafgaand aan de Wereldwaterdag met je klas of school na te denken en info te vergaren over de watervoetafdruk en ontbossingsproblematiek die gepaard gaat aan bepaalde producten. Ga vervolgens op zoek naar betere alternatieven.




Waarom alternatieven zoeken?

  • Verschillende producten gaan gepaard met ontbossing. Dan wordt er bos gekapt voor de productie van deze producten. Hét product met veruit de grootste ontbossing op zijn geweten is rundsvlees. Daarom hebben we daarvoor een aparte challenge (Eet minder vlees). Verschillende andere producten hebben echter ook een rol in ontbossing zoals tropisch hout en papier, palmolie, soja, cacao, etc. (zie bossen en water > bedreigingen).
  • Door hun rol in ontbossing hebben ze een nefaste invloed op de watercyclus. Sommige producten hebben bovendien voor hun productie zelf ook nog eens heel veel water nodig. Dit wordt uitgedrukt in de watervoetafdruk.
    Klik op de afbeelding hiernaast om te vergroten
  • Door rekening te houden met de ontbossing die gepaard gaat met producten en de watervoetafdruk ervan, kan je een verschil maken. Er bestaan namelijk enorm veel alternatieven. Op die manier sparen we bos en water wat voor ontelbaar veel redenen goed is!

Hoe kan je dit doen?

  • Impact en oorzaken
    • Ga via internet op zoek naar de ingrediënten met een grote watervoetafdruk en/of die gepaard gaan met ontbossing. (Je kan ook vertrekken van de info op de pagina 'bossen en water')
    • Denk na over de rechtstreekse oorzaken en onrechtstreekse oorzaken van deze impact.
    • Verzamel wat dagelijkse snacks en bekijk welke ingrediënten er in zitten. Welke ingrediënten komen voor in je lijstje?
  • Alternatieven
    • Brainstorm of zoek op het internet info over water- en bosvriendelijke alternatieven.
    • Denk na over hoe jij als individu, klas of school een impact kan maken en voer deze acties uit.
  • Wees vrij om hier zelf creatief mee aan de slag te gaan. Je kan bijvoorbeeld ook een klas- of schooldebat organiseren, samenwerken met de leerlingenraad, enzovoort.


Een concrete case van zo'n product is cacao.

  • Problematiek
    Cacao heeft warmte en vocht nodig om vruchten te produceren. Daardoor overlappen gebieden waar cacao kan worden geproduceerd met tropisch regenwoud. Uitbreiding van het areaal aan cacao gaat dus in veel gevallen gepaard met ontbossing.

  • Oorzaken
    • De directe driver – de rechtstreekse oorzaak – is dan de landgebruiksverandering door landbouw, waarbij bos wordt gekapt om plaats te maken voor productie van cacao
    • De indirecte drivers – onderliggende oorzaken – zijn de omstandigheden die dat veroorzaken en toelaten:
      • De toenemende vraag naar chocolade,
      • Geen of slecht toegepaste wetten over het kappen van bos,
      • Bouwen van een weg door bos die het bos makkelijker toegankelijk maakt,
      • Land met lager gemiddeld inkomen: andere prioriteiten (economische groei) in combinatie met een perceptie dat bos minder waarde opbrengt,
      • Cacao is een internationaal verhandeld product, waarbij de afstand tussen productie en consumptie heel groot is geworden, en het moeilijk is om verantwoordelijkheid voor negatieve impact van de productie te linken aan consumenten


  • Alternatieven
    • Een makkelijke oplossing voor ontbossing door cacao lijkt op het eerste zicht het verbieden van de directe oorzaak: het kappen van bos om er cacaoplantages op te zetten. Daarvoor is het echter belangrijk dat alle onderliggende oorzaken ook worden aangepakt:
      • Op niveau van het land zelf:
        • De overheid moet dit willen doen en hier wetten voor uitschrijven.
        • Het verbod moet kunnen nageleefd en gecontroleerd worden.
      • Op mondiaal niveau
        De internationale vraag naar cacao ligt echter buiten de macht van het land. Als deze niet wordt aangepakt zal de productie en daarmee ontbossing zich verplaatsen naar een ander land, waar de wetten niet bestaan of minder strikt worden nageleefd.
      Om ontbossing echt te stoppen moeten dus verschillende onderliggende oorzaken tegelijk worden aangepakt.
    • Er bestaan echter ook manieren om cacao te telen onder het scherm van bomen. Daardoor zouden meer bomen kunnen behouden worden.
    • Wijzelf al consumenten kunnen:
      • met onze consumptie een impact maken door specifiek voor ontbossingsvrije cacao te kiezen.
      • Bedrijven, organisaties en overheden hebben echter een veel grotere invloed hierop. Als burger kan je op verschillende manieren hen van hun verantwoordelijkheid duidelijk maken. Teken petities, stuur klachtbrieven, steun campagnes, enz.
 
 



Heb je vragen rond wereldwaterdag@school, neem dan contact op via wereldwaterdagatschool@joinforwater.ngo


Wereldwaterdag@school is een initiatief van:

             


Met de steun van: